همستر
همسترها جزو شاخه پستانداران و راسته جوندگان هستند.این جانور از نظر اندازه، حد واسط موش و رت قراردارد.دندانهای این حیوانات از رشدی دائمی،ریشه هایی باز و حفره های دندانی بزرگ برخوردار می باشند، و فاقد دندانهای نیش و پیش آسیا هستند. دستها 4 وپاها5 انگشت دارند. برروی گونه همسترها غدد اشکی وجود دارد.و دارای دم خیلی کوتاهی دارند. وزن بالغ این حیوان حدود 100 گرم است.
این جونده کوچک داخل دهان در زیر گونه ها اتساع حفره مانندی دارد بنام (جِیبهای گونه ای) .و این جیبها از قسمت دهان شروع و تا انتهای گردن و استخوان کتف ادامه پیدا میکند. بافت این حفره ها پوششی مطبق و دارای دیوارهای نازک با عروق فراوان، قدرت اتساع زیاد و فاقد بافتهای لنفاوی است. این جیبها وسیله ای برای ذخیره و جابجا کردن مواد غذایی و نوزادان و مواد سازنده بستر و اشیا هستند.
همسترها حیواناتی شبگرد ( Nacturnal شبزی) هستند ولی طول مدت فعالیت آنها در شب کوتاه است.
همسترها زمستان خوابهای واقعی نیستند ولی با کاهش طول روز حرارت محیط به حد 5 تا 15 درجه،شروع به جمع آوری غذا کرده و برای مدت طولانی در حالت زمستان خوابی کازبی سر می کنند.این جوندگان در طول خواب نسبت به دما و رطوبت محیط حساس هستند.و گاهی عمق خواب آنچنان زیاد میشود که ممکن است بی جان به نظر برسند.
در کشور ما به علت جفت گیریی نژادهای مختلف، در همسترها تنوع زیادی دیده میشود.
همسترها از دو نژاد تشکیل میشوند:
1. همستر چینی(Cricetus auratus) :
طول بدن این همستر حدود 10 سانتیمتر است واغلب به رنگ خاکستری با نوارهایی تیره تربر روی بدن دیده می باشد.
2. همستر اروپایی(Cricetus cricetus) :
این همستر اغلب سیاه رنگ با لکه های قهوه ای و در کارهای تحقیقاتی مورد استفاده قرار می گیرد
رفتارشناسی همسترها
همسترها بندرت نسبت به انسان حالت تهاجمی پیدا می کنند و اگر هم چنین رفتاری رخ بدهد، اغلب به واسطه ایجاد ترس و اعمال خشونت حمل و گرفتن حیوان است. حتی همسترهایی که در طبیعت به دام می افتند، اغلب اهلی و رام هستند. و باید توجه داشت که گرفتن ناگهانی و همچنین جابجا کردن و بیدار کردن حیوان موقعی که خواب است می تواند منجر به گزیده شدن توسط حیوان شود.
همسترهای ماده معمولاً به جز چند ساعت طی دوران آمادگی جفت گیری،تحمل حیوان نر را ندارند و به نر تازه وارد حمله ور می شوند.برای حمل و نقل نیز لازم است تا همسترهای نر و ماده را از هم جدا کرد. البته درگیری دو جنس مخالف،در صورتی که از بچگی و قبل از سن بلوغ جنسی در کنار هم نگهداری شده باشند به مراتب کمتر است. حیوانات ماده ممکن است با همجنسان خود نیز درگیر شوند اما احتمال جنگ بین نرها کمتر است.
همستر ماده،هنگام احساس خطر گاهی نوزادان خود را در جیب های گونه ای پنهان می کند و پس از رفع خطر بچه ها را به داخل لانه بر می گرداند؛ در این بین گاهی بچه ها خفه می شوند.
بارها دیده شده نوزادان توسط مادر خورده میشوند، این عمل به سه دلیل صورت می گیرد، یا به دلیل احساس نا امنی برای نوزادان و یا برای پاکسازی لانه از جسد نوزاد مرده و همچنین نوزادانی که رشد کافی نداشته و یا بیمار بوده و توان زنده ماندن نداشته اند.
در این مواقع صاحب حیوان بایستی توجه داشته باشد که طرز رفتار وی با حیوان خصوصاً در دوران پس از بارداری نوعی احساس خطر را در حیوان ایجاد کرده.
بهتر است در این دوران قفس حیوان در جای بدون ازدحام و صداهای بلند و ناگهانی باشد و همچنین دور از دسترس کودکان باشد، در این دوران برای پاکسازی قفس و غذا دادن، می توان به آرامی مقداری بستر (کاه، پوشال،خاک اره) و مواد غذایی در اختیار حیوان قرار داد، شستن قفس و جابجا کردن نوزادان توصیه نمی شود.
طول عمر
طول عمر همسترها عموماً 18 تا 24 ماه عمر می کنند و گزارش های نادری نیز از طول عمر بیشتر(تا 3 سال) منتشر شده است.از نظر تولید مثل، همسترهای ماده تا پنج و شش بار زایمان نوزادان زیادی به دنیا می آورند و پس از آن نیز قادرند 6 تا 9 ماه دیگر یا تا سن 12 تا 15 ماهگی، با تعداد نوزادان کمتر، مجددآً زایمان کنند. و حیوانات نر تا سن 12 ماهگی قادر به تولید مثل هستند.
محل نگهداری
برای نگهداری همستر قفس های مختلفی قابل تهیه است که شکل مطلوب آن دارای چرخ، تونل و آشیانه می باشد. برای نگهداری همستر میتوان از یک ظرف شیشه ای مانند آکواریوم هم استفاده کرد. و باید شیشه مورد استفاده حداقل 6 میل ضخامت و30 سانتیمتر طول داشته باشد تا خطر شکسته شدن و یا بیرون آمدن به حداقل برسد. همسترها پلاستیک، چوب و فلزات نرم را می جوند و از آشیانه های نامطمئن خارج می شوند. در قفس نگهداری همستر باید از بستری مناسب استفاده شود. از موادی مانند تراشه های چوب رنگ نشده، بریده های کاغذ، کاه خشک و پوست ذرت می توان استفاده کرد. ضخامت بستر باید حداقل 5 سانتیمتر باشد.
همسترها به واسطه نوعی گرایش فطری، دوست دارند در درون سوراخ یا حفره ای مخفی شوند. بدین منظور میتوان از یک قطعه لوله استفاده کرد و آن را در قفس قرار داد. حداقل فضای مورد نیاز یک همستر بالغ (با وزن100 گرم) سطحی به ابعاد 120 متر مربع،و ارتفاع 30 سانتیمتر است.
یک همستر آبستن،در زمان زایمان حداقل 800 سانتیمتر مربع فضا نیاز دارد. بهترین دما برای همستر بالغ 18 تا 26 و برای همسترهای جوان 22 تا 24 درجه سانتیگراد است. نور مورد نیاز به نسبت 12 ساعت تاریکی 12 ساعت روشنایی است.
لازم است قفس حیوان در هفته یکبار پاکسازی شود. برای ضدعفونی قفس از آب داغ (82 درجه) همراه با مواد ضدعفونی کننده یا پاک کننده غیر سمی استفاده شود. استفاده از ضد عفونی هایی مانند ترکیبات فنله، دتول وساولون ممکن است برای حیوان حساسیت ایجاد کرده و عوارض خطرناکی به دنبال داشته باشد.
تغذیه
همسترهای جوان مصرف آب و غذا جامد را همستر به ازای هر یکصد گرم وزن بدن روزانه ،حدود 12 گرم غذا و10 میل لیتر آب نیاز دارد.
غذای همستر از انواع سبزیجات و دانه ها تشکیل می شود.مانند: هویج، ذرت، کاهو، کنجاله سویا، بلغور، دانه پارس ( که میتوانید از پرنده فروشی ها خریداری کنید) تخم آفتابگردان، گردو، بادام، فندق، پسته و غیره که تمام این دانه ها باید به صورت خام در اختیار حیوان قرار گیرد.
باید بدانید که بخش عمده آب مورد نیاز حیوان از طریق سبزیجات تامین میشود. اما لازم است تا همواره مقداری آب در یک ظرف مناسب در اختیار حیوان قرار داده شود.استفاده از ظروف روباز در داخل قفس توصیه نمی شود. استفاده از لوله های سرپستانکدار و یا بطری آبخوری، بهترین روش تامین آب برای حیوان است.
